Ben ik een koopjesjager?

Ik ben een budget blogger. Toen ik deze blog begon, besloot ik tips te delen over hoe je met weinig geld toch heel veel kunt doen. Want, daar heb ik er wel wat van en het gevoel van voldoening dat dit mij geeft wil ik graag delen. Dat goede gevoel werd deze week voor het eerst uitgedaagd.

Laat me vooropstellen dat ik mezelf niet beschouw als een koopjesjager. De gewoonte om met weinig geld veel te bereiken begon ooit omdat ik ook weinig te besteden had. Inmiddels is mijn situatie verbeterd en kan ik meer, maar heb ik hier een aantal prettige gewoontes aan over gehouden. Zo ontdekte ik tweedehands shoppen, het reparen van spullen die kapot zijn of het pimpen van voorwerpen gevonden op straat. Dit alles wordt gevoed door een afkeer van de consumptiemaatschappij, de onnodige massaproductie en de wegwerpcultuur. 

Althans, dat dacht ik. Totdat ik eerder deze week in mijn kledingkast keek, en me de vraag stelde: heb ik dit eigenlijk allemaal wel nodig? Wat kan hiervan weg? Tot mijn grote schrik, leek mijn kledingkast op die van een massaconsument, iemand die koopt om het kopen. En het ergste was nog: ik draag de helft niet eens. 

De paradox van Jevons

Een paar dagen later lees ik een interessant artikel op de Correspondent. De auteur Maykel Kuijpers heeft het over de paradox van Jevons. “Efficiëntere productie zorgt niet voor minder gebruik van een materiaal maar leidt juist tot meer consumptie.” Als iets minder kost, willen we er meer van. Ons koopgedrag verandert. We kopen niet omdat we specifiek naar dat product op zoek waren, maar omdat de lat om te kopen lager ligt. Het is niet erg als het toch niet helemaal was wat je zocht, het kostte toch bijna niets.

Plots zag ik mezelf weer staan in de tweedehandswinkel. Het gevoel dat de lage prijzen me geven: “ik kan hier helemaal uit mijn dak gaan, want niets is duurder dan 5 euro.” Even in my defense, het is niet dat ik dit elk weekend doe. Maar als ik even kritisch ben, is dat wel wat mij op zo’n moment drijft om te kopen. Het kopen om het kopen, niet uit noodzaak. 

En zo kom ik thuis met een tas vol spullen die ik niet per se zocht, maar gewoon leuk vond, en goedkoop. Met als resultaat een nog vollere kledingkast, want ik gooi niets weg. 

Ben ik een koopjesjager? Wil ik meer omdat het minder kost? En doe ik daarmee net zo hard mee aan massaconsumptie? Terwijl ik dit opschrijf, denk ik ook meteen: wees niet zo streng voor jezelf. We kunnen niet altijd met onze idealen bezig zijn, soms handel je naar geluk. En waarschijnlijk had ik dit stukje ook niet geschreven als de klimaatcrisis momenteel niet ons leven beïnvloedde. 

Maar dat doet het wel, dus een beetje strenger mag ik wel zijn. Ik neem me voor om niet meer naar de tweedehandswinkel te fietsen zonder eerst een deel van mijn kledingkast in te leveren. Dat lijkt me een goede deal.