Herfstzomer
‘Mam, het is herfst’, zei mijn jongste dochter drie weken terug. We waren net terug van onze zomervakantie, en het was snikheet, zo’n 32 graden. Maar het was inderdaad niet zo warm als in Frankrijk, gaf ik toe. ‘Nee mam, het is echt herfst. Kijk maar, er liggen bladeren op de grond.’
Verrek! Nu zag ik het ook! Het was mid-augustus, en er lagen overal bruine bladeren op de grond. ‘Zie je het nu? Het is herfst!’ Tja, ik kon er op dat moment weinig tegen in brengen.
Een week later las ik een bericht in de Volkskrant. De bladeren vallen de laatste jaren veel vroeger van de bomen. Dit is het gevolg van hogere temperaturen, waardoor de vruchten eerder rijp zijn. De vallende bladeren zijn een natuurlijke reactie van bomen op de lange periode van droogte. Die wordt versterkt door twee andere actuele factoren: hittegolf en stikstof, zo stond er in het artikel.
Ik vond dat ik mijn dochter een uitleg verschuldigd was. Mijn jongste is vier, bijna vijf, maar had toch scherp geobserveerd dat er iets aan de hand was met de seizoenen. De woorden ‘klimaatverandering’ en ‘stikstofcrisis’ vond ik weinig passen bij jip-en-janneke-taal, maar hitte, dan kon ik uitleggen.
‘De bomen hebben het heel warm, en dat komt doordat het steeds warmer wordt op de wereld. De bomen raken daardoor uitgedroogd.’ Ze knikte, en vertelde het nog een paar keer na. Ze had het te doen met de bomen, en wilde ze een bloemetje brengen, omdat ze niet lekker waren.
Een paar weken later, toen de vakantie echt voorbij was en we weer naar school fietsten, kwam het seizoensgesprek toch weer terug. Het is herfst. Ze stond er op. Het was koud, en de bladeren lagen op de grond. Dan is het toch gewoon herfst? Wanneer gaat het sneeuwen? Hoeveel dagen nog tot kerst?
Het liefst ging ik mee in haar redenering. Want, we hebben dan wel met z’n allen besloten dat de herfst zijn intrede doet op 21 september, maar dat was ooit op basis van de waarnemingen van toen. Nu liggen de zaken anders.
Moeten we niet gewoon meebewegen? Dan begint de zomervakantie zodra het warm is, herfstvakantie als de bladeren vallen en doen we kerst in februari, want dan de kans het grootst op een witte kerst. Dit hele plan wordt dan samengesteld door kinderen, want zij observeren zonder kennis van afspraken die we eerder gemaakt hebben, zij zien wat ze zien.
Mijn dochter heeft er in ieder geval alvast een oplossing voor bedacht. ‘We noemen dit seizoen wel gewoon herfstzomer, besloot ze vanochtend’.
